Wyszukiwarka | Przydatne linki | Pytania i odpowiedzi | Kompendium wiedzy | Doradcy zawodowi

Wybieram szkołę

Informator o szkolnictwie ponadpodstawowym
na terenie Częstochowy i powiatów: częstochowskiego, kłobuckiego, lublinieckiego, myszkowskiego
(rok szkolny 2026/2027)


Strona skierowana jest do uczniów klas VIII planujących własną edukację w szkołach ponadpodstawowych: liceach ogólnokształcących, technikach i branżowych szkołach I stopnia oraz do rodziców wspierających ich w wyborze kierunku kształcenia.
Projekt został przygotowany przez Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Częstochowie z inicjatywy i przy wsparciu Kuratorium Oświaty w Katowicach Delegatura w Częstochowie oraz we współpracy ze szkołami ponadpodstawowymi.


Pytania i odpowiedzi:

Tekst jednolity (podstawa):
Rozporządzenie MEN z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz.U. 2024 poz. 611 ze zm.)
To jest najważniejszy dokument. W Załączniku nr 2 znajdziesz pełną listę zawodów wraz z przypisanymi do nich kwalifikacjami.

Szczegółowe informacje dostępne są na stronie Kuratorium Oświaty w Katowicach: Terminy przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego do publicznych szkół ponadpodstawowych na terenie województwa śląskiego na rok szkolny 2026/2027. Terminy przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego do publicznych szkół ponadpodstawowych na terenie województwa śląskiego na rok szkolny 2026/2027.
Dokładne informacje dotyczące procedury rekrutacyjnej poszczególne szkoły publikują na swoich stronach internetowych.

Wykaz wymaganych dokumentów określony jest w regulaminie rekrutacji kandydatów do danej szkoły. Regulaminy dostępne są na stronach internetowych szkół.

Nauka w branżowej szkole I stopnia trwa 3 lata, a w technikum 5 lat.

Nauka w branżowej szkole I stopnia  obejmuje kształcenie ogólne i zawodowe teoretyczne – realizowane w szkole oraz kształcenie zawodowe praktyczne, tzw. praktyczną naukę zawodu.

Tak, ale pod warunkiem, że uzyska zaświadczenie wydane przez lekarza medycyny pracy zawierające orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia praktycznej nauki zawodu (w zawodzie, który wybrał). Lekarz przeprowadza obowiązkowe badania lekarskie na podstawie skierowania wydanego przez szkołę. Zgodnie z przepisami lekarz przeprowadza badanie lekarskie, uwzględniając ocenę potencjalnych lub istniejących zagrożeń dla zdrowia, występujących w miejscu odbywania praktycznej nauki zawodu.

Obowiązkowe badania lekarskie przeprowadza lekarz medycyny pracy na podstawie skierowania wydanego przez szkołę. Badania te są dla ucznia bezpłatne.

Absolwenci branżowej szkoły I stopnia będą mogli kontynuować naukę.
Będzie to możliwe m.in. w branżowej szkole II stopnia. Nauka w niej będzie trwała 2 lata. Kształcenie będzie odbywało się w zawodach wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, dla których przewidziano kształcenie w branżowej szkole II stopnia. Będą to zawody kształcone na poziomie technika, które posiadają kwalifikację wspólną z zawodem nauczanym w branżowej szkole I stopnia. Ci uczniowie będą mieli możliwość uzyskać dyplom technika oraz przystąpić do egzaminu maturalnego, co pozwoli im następnie kontynuować naukę na studiach wyższych.
Absolwenci branżowej szkoły I stopnia, którzy nie zdecydują się na naukę w branżowej szkole II stopnia, będą mogli kontynuować naukę w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych, począwszy od II klasy lub będą mogli zdecydować się na naukę w ramach kwalifikacyjnych kursów zawodowych (KKZ). Absolwenci szkoły branżowej I stopnia mogą też na tym etapie zakończyć naukę i podjąć pracę w wyuczonym zawodzie.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U z 2024 r. poz. 611 ze zm.) - https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20240000611/O/D20240611.pdf

Kształcenie w branżowej szkole II stopnia będzie odbywało się w zawodach wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, dla których przewidziano kształcenie w tym typie szkoły. Będą to zawody kształcone na poziomie technika, które posiadają kwalifikację wspólną z zawodem nauczanym w branżowej szkole I stopnia (posiadające kontynuację na poziomie technika).

Wszystkie zawody w branżowej szkole I stopnia są zawodami jednokwalifikacyjnymi. Po ukończeniu branżowej szkoły I stopnia i zdaniu egzaminu zawodowego z jednej kwalifikacji absolwent otrzyma dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe oraz uzyska wykształcenie zasadnicze branżowe.
W załączniku nr 2 do rozporządzenia znajdziemy pełną listę zawodów wraz z przypisanymi do nich kwalifikacjami. Rozporządzenie MEN z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz.U. 2024 poz. 611 z późn. zm.)

Uczeń branżowej szkoły I stopnia będzie przystępował do jednego egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie. Po zdaniu tego egzaminu i ukończeniu branżowej szkoły I stopnia uzyska wykształcenie zasadnicze zawodowe i otrzyma dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe.

Tak, warunkiem ukończenia szkoły danego typu jest przystąpienie do wszystkich egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe.

Podmiot prowadzący praktyczną naukę zawodu zapewnia uczniom nieodpłatnie odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej, niezbędne na danym stanowisku szkoleniowym.

Zajęcia praktyczne dla uczniów w szkołach branżowych I stopnia mogą odbywać się na terenie szkoły w pracowniach szkolnych, w warsztatach szkolnych, placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych.
Zajęcia praktyczne u pracodawców muszą odbywać się na podstawie: umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, zawartą między młodocianym a pracodawcą lub umowy o praktyczną naukę zawodu, zawartą między dyrektorem szkoły a pracodawcą przyjmującym uczniów na praktyczną naukę zawodu.

Uczeń branżowej szkoły I stopnia powinien kontynuować naukę jednego języka obcego (tego, którego uczył się na wcześniejszym etapie edukacyjnym). Uczeń technikum będzie uczył się dwóch języków obcych – kontynuacja z poprzednich lat nauki.

Praktyki zawodowe organizowane u pracodawców lub w indywidualnych gospodarstwach rolnych są prowadzone pod kierunkiem opiekunów praktyk zawodowych, którymi mogą być pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy, albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne.
Praktyki zawodowe organizowane w innych podmiotach niż wymienione wyżej są prowadzone pod kierunkiem nauczycieli.

Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 września 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. 2018 poz. 2010 ze zm.)
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180002010

Prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy 2026 https://isap.sejm.gov.pl/isap.Nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20260000146

Liczba godzin przeznaczonych na praktyczną naukę zawodu w branżowej szkole I stopnia i w technikum określają ramowe plany nauczania i plany nauczania obowiązujące w danym typie szkoły. Dobowy wymiar godzin zajęć praktycznej nauki zawodu uczniów w wieku do 16 lat nie może przekraczać 6 godzin, a dla uczniów w wieku powyżej 16 lat – 8 godzin.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się możliwość przedłużenia dobowego wymiaru godzin zajęć praktycznej nauki zawodu dla uczniów w wieku powyżej 18 lat, jednak w wymiarze nie większym niż do 12 godzin na dobę, przy zachowaniu łącznego tygodniowego wymiaru godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych, określonego w ramowym planie nauczania dla danego typu szkoły. Praktyczna nauka zawodu może być organizowana w systemie zmianowym, z tym że w przypadku uczniów w wieku poniżej 18 lat nie może wypadać w porze nocnej.

W przypadku ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu kwestia ubezpieczenia zależy od tego, na jakiej podstawie odbywa praktykę lub naukę zawodu
1. Szkoła ubezpiecza ucznia wtedy, gdy odbywa on praktyczną naukę zawodu bez indywidualnej umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z pracodawcą. Innymi słowy, ubezpieczenie spoczywa na szkole, gdy uczeń zdobywa doświadczenie praktyczne jako część programu nauczania, a nie jako pracownik.
§ 8 pkt.1. ppkt 3. Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. 2019 poz. 391 z poźn. zm.), dotyczy ubezpieczenia uczniów: „Szkoła kierująca uczniów na praktyczną naukę zawodu - zapewnia ubezpieczenie uczniów od następstw nieszczęśliwych wypadków”
2. Pracownik młodociany – (indywidualna umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego z pracodawcą) podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, w tym ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu oraz chorobowemu. Oznacza to, że zarówno młodociany pracownik, jak i pracodawca mają obowiązek odprowadzania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Składki na ubezpieczenia społeczne pracownika młodocianego są opłacane przez pracodawcę. Całość obowiązkowych składek (emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe) odprowadzana jest przez pracodawcę do ZUS, składki są naliczane od wynagrodzenia młodocianego, które pracodawca wypłaca.

Zgodnie z przepisami, zajęcia praktyczne w Branżowych Szkołach I stopnia organizuje się w czasie trwania zajęć dydaktyczno-wychowawczych.
Oznacza to, że co do zasady:
1. W ferie zimowe i letnie uczeń ma wolne od zajęć praktycznych, jeśli realizuje je w ramach warsztatów szkolnych lub Centrów Kształcenia Zawodowego (CKZ).
2. Natomiast, jeśli uczeń jest młodocianym pracownikiem (ma podpisaną umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z pracodawcą) w okresie ferii szkolnych uczeń nie chodzi do szkoły, ale musi chodzić na zajęcia praktyczne do pracodawcy. W tym czasie realizuje normalny wymiar czasu pracy przewidziany w umowie. Uczeń ma prawo do urlopu wypoczynkowego (w wymiarze określonym w art. 205 Kodeksu Pracy), który pracodawca ma obowiązek udzielić w okresie ferii szkolnych. Jeśli uczeń nie wykorzystuje urlopu w danej chwili, pracuje u pracodawcy normalnie, mimo że w szkole nie ma lekcji.

Sposób zaliczenia praktycznej nauki zawodu określa wewnątrzszkolny system oceniania przyjęty w danej szkole.